Chuỗi cung ứng của Mỹ đang xuất hiện những dấu hiệu phục hồi ban đầu sau một năm gián đoạn chưa từng có do thuế quan gây ra, theo **Báo cáo Thuế quan tháng 12 của project44** được công bố hôm nay. Tuy nhiên, những bất ổn kéo dài liên quan đến các thách thức pháp lý và chính sách thương mại vẫn tiếp tục phủ bóng lên triển vọng năm 2026.

Dữ liệu cho thấy lĩnh vực vận tải biển đang dần quay lại trạng thái cân bằng sau các mức thuế “Ngày Giải phóng” (Liberation Day) ban hành ngày 2/4, trong đó áp dụng mức thuế đồng loạt 10% đối với gần như toàn bộ hàng nhập khẩu, đồng thời nâng thuế theo từng ngành lên tới 40%. Theo project44, số chuyến tàu bị hủy (blank sailings) — dấu hiệu cho thấy nhu cầu yếu hoặc dư cung — đã giảm 65% so với đỉnh điểm vào tháng 4, cho thấy các hãng tàu đã phần lớn khôi phục được tính ổn định của lịch trình sau nhiều tháng biến động.

“Chuỗi cung ứng đang dần ổn định trở lại sau một năm gián đoạn do thuế quan,” ông **Brian Cooper**, Giám đốc Marketing (CMO) của project44, cho biết. “Các hãng tàu đã quay lại lịch trình dự đoán được hơn, trong khi các nhà nhập khẩu đang đa dạng hóa nguồn cung khi lượng hàng đi và đến từ Trung Quốc vẫn thấp hơn đáng kể so với các năm trước. Indonesia và Thái Lan đang nổi lên như những nguồn cung quan trọng hơn cho thị trường Mỹ, nhưng vẫn còn quá sớm để xem đây là sự dịch chuyển mang tính lâu dài. Phán quyết sắp tới của Tòa án Tối cao và các vụ kiện đòi hoàn thuế đang diễn ra cho thấy môi trường chính sách vẫn chưa ổn định, và khả năng biến động quay trở lại vẫn hiện hữu dù điều kiện thị trường đang dần bình thường hóa.”

Cuộc cải tổ thuế quan do chính quyền Mỹ đưa ra ngày 2/4 đã gây ra gián đoạn chuỗi cung ứng ngay lập tức khi các doanh nghiệp buộc phải rà soát lại chiến lược tìm nguồn hàng, mô hình giá và quản lý tồn kho. Trong tháng 4, số chuyến tàu bị hủy đã tăng vọt lên 131 chuyến trên các tuyến thương mại lớn của Mỹ mà project44 theo dõi, tập trung chủ yếu ở các tuyến châu Á – Mỹ, Trung Quốc – Mỹ và Mỹ – Trung Quốc. Đến tháng 11, con số này giảm xuống còn 46 chuyến — mức mà project44 đánh giá là bình thường.

Dòng chảy thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn duy trì ở mức thấp trong suốt năm 2025. Theo project44, nhập khẩu của Mỹ từ Trung Quốc tính đến tháng 11 giảm 28% so với năm 2024, trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 41% tính từ đầu năm. Tuy nhiên, tháng 11 ghi nhận mức giảm xuất khẩu theo năm thấp nhất kể từ tháng 1, chỉ còn giảm 23%, có thể cho thấy những tín hiệu cải thiện ban đầu từ các cuộc thảo luận thương mại gần đây giữa hai nước.

Dữ liệu riêng từ **Báo cáo Vận tải Toàn cầu tháng 12 của Descartes Systems Group** cũng củng cố bức tranh suy yếu trong thương mại với Trung Quốc. Theo Descartes, nhập khẩu container của Mỹ trong tháng 11 đạt 2.183.048 TEU, giảm 5,4% so với tháng 10 và thấp hơn 7,8% so với cùng kỳ tháng 11/2024. Trung Quốc chiếm phần lớn mức sụt giảm này, với khối lượng giảm 174.650 TEU — tương đương mức giảm 19,7% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi khối lượng hàng từ Trung Quốc suy yếu, các nhà cung cấp Đông Nam Á đang giành được thị phần ngày càng lớn. Dữ liệu của project44 cho thấy nhập khẩu của Mỹ từ Thái Lan tăng 33% tính từ đầu năm, trong khi Indonesia tăng 34% so với năm 2024, dù cả hai quốc gia này đều phải đối mặt với mức thuế tăng 19% từ tháng 1 cùng các khoản phụ thu theo từng mặt hàng.

Dữ liệu của Descartes trong tháng 11 cho thấy mức tăng trưởng theo năm còn mạnh hơn từ khu vực này, với Việt Nam tăng 15,4%, Thái Lan tăng vọt 27,2% và Indonesia tăng 18,0%.

“Bên cạnh các yếu tố mùa vụ, sự sụt giảm khối lượng nhập khẩu container của Mỹ trong tháng 11 cũng phản ánh tâm lý thận trọng kéo dài của các nhà nhập khẩu trong bối cảnh môi trường thuế quan còn nhiều biến động,” ông **Jackson Wood**, Giám đốc Chiến lược Ngành của Descartes, nhận định. “Mặc dù các thỏa thuận giữa Mỹ và Trung Quốc đã giúp giảm áp lực trong ngắn hạn, nhưng sự bất định dài hạn trong quan hệ thương mại song phương vẫn tồn tại. Các thách thức pháp lý đối với thuế quan theo Đạo luật IEEPA, bất ổn địa chính trị đang diễn ra và sự thận trọng liên tục của các hãng tàu tại khu vực Biển Đỏ cũng là những yếu tố khiến triển vọng của các nhà nhập khẩu Mỹ trở nên dè dặt khi năm sắp kết thúc.”

Dù lịch trình vận tải đang dần bình thường hóa và xu hướng đa dạng hóa nguồn cung bắt đầu hình thành, mức độ bất định vẫn còn rất lớn. Một vụ việc tại Tòa án Tối cao sắp tới sẽ quyết định liệu việc chính quyền Mỹ mở rộng quyền áp thuế theo **Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA)** có phù hợp với Hiến pháp hay không, trong khi nhiều nhà nhập khẩu lớn đã đệ đơn kiện đòi hoàn thuế mà họ cho rằng đã bị áp dụng không hợp lệ. Khi các cuộc chiến pháp lý này vẫn chưa ngã ngũ và đàm phán ngoại giao còn tiếp diễn, nguy cơ thị trường biến động trở lại vào đầu năm 2026 vẫn còn bỏ ngỏ.

Follow: Gcaptains.