Sản lượng hàng hoá thông qua cảng Hải Phòng có mức tăng bình quân trên 10%/năm. Đến hết tháng 6/2007, có 5.269 lượt tàu với gần 11 triệu tấn hàng hóa được thông qua cảng Hải Phòng - tăng hơn 3 triệu tấn so với cùng kỳ năm 2006.

Phải nói rằng, những nỗ lực cải cách thủ tục hành chính hiện đang áp dụng đã góp phần quan trọng vào việc đảm bảo lưu thông hàng hoá qua cảng Hải Phòng.

Hiện thủ tục cho tàu cập, rời cảng Hải Phòng được tiến hành tại một nơi duy nhất là Cảng vụ Hải Phòng. Thời gian làm thủ tục được rút ngắn hơn hẳn: chỉ mất chưa đến 60 phút cho mỗi tàu. Đó, chính là những đổi thay lớn nhất, cơ bản nhất trong việc cải cách thủ tục hành chính cảng biển.

Theo đó, bộ phận "một cửa" đặt tại Cảng vụ Hải Phòng hiện có đại diện của 4 ngành là: Hải quan, Cảng vụ, Biên phòng, Kiểm dịch. Người làm thủ tục chỉ việc xuất trình giấy tờ liên quan với đại diện của 4 cơ quan này tại đây, thay vì phải "ôm" mấy chục loại giấy tờ để... "chạy" đủ thủ tục tại trụ sở 4 cơ quan trên. Mặt khác, số lượng giấy tờ phải nộp và xuất trình cũng đã được quy chuẩn, tinh giản tối đa. Trước đây, mỗi khi tàu cập cảng, người làm thủ tục phải nộp và xuất trình tới... 59 loại giấy tờ. Còn khi tàu rời cảng cũng cần phải xuất trình 21 loại giấy tờ. Nhưng với quy trình hiện đang áp dụng, chủ tàu chỉ cần xuất trình 18 loại giấy tờ với tàu cập cảng, 11 loại đối với tàu rời cảng.

Tuy nhiên, theo một cán bộ của Cảng vụ Hải Phòng, thì vẫn cần thiết phải hoàn thiện mô hình "một cửa" trong thủ tục hành chính tại cảng Hải Phòng. Để triển khai mô hình này, các cơ quan quản lý chuyên ngành địa phương đã xây dựng, chuẩn hoá và thống nhất cao độ về các bước tiến hành thủ tục. Nhưng mặt khác, mỗi cơ quan chuyên ngành cũng lại phải tuân theo quy trình riêng, mang đặc thù ngành mình. Và do vậy, việc vận hành mô hình "một cửa" trong thủ tục hành chính tại khu vực cảng Hải Phòng cũng không tránh khỏi có hiện tượng chồng chéo giữa các cơ quan. Chẳng hạn: Nghị định 71/2006/NĐ-CP quy định các tàu chạy tuyến nội địa chỉ cần làm việc với Cảng vụ. Nhưng ngành Biên phòng thì quy định tàu chạy tuyến nội địa vẫn phải báo cáo, chịu quản lý của cơ quan Biên phòng mới được phép cập hoặc rời cầu. Trường hợp này, sự không thống nhất của các cơ quan quản lý đã đẩy các chủ tàu vào thế.... không biết làm thế nào cho đúng?

Một ví dụ khác cho sự thiếu đồng bộ trong phối hợp vận hành mô hình "một cửa" là việc ứng dụng CNTT. Để rút ngắn thời gian làm thủ tục, các cơ quan chuyên ngành phải áp dụng việc phương pháp khai báo điện tử. Theo đó, mọi thông tin của tàu đến, sẽ được gửi trước tới các cơ quan chuyên ngành qua email. Tuy nhiên, cơ sở pháp lý để chấp thuận hình thức khai báo điện tử này lại chưa rõ ràng, chưa đồng bộ. Cụ thể: Việc khai báo điện tử mới chỉ được thực hiện ở Cảng vụ còn ở các cơ quan chuyên ngành khác - chẳng hạn như Biên Phòng - thì lại chưa có phần mềm, chưa có hướng dẫn thực hiện thậm chí, có cơ quan còn chưa được trang bị cơ sở vật chất để khai thác và quản lý lợi thế từ khai báo điện tử.

Theo ông Nguyễn Trung Giang - Phó GĐ Cảng vụ Hải Phòng, mô hình "một cửa" trong thủ tục hành chính cảng biển khu vực Hải Phòng có thể nâng cao hiệu quả hơn nữa. Trong đó, trọng tâm đặt vào việc hoàn thiện quy trình, quy định riêng của từng cơ quan quản lý để tạo được sự thống nhất cao độ trong vận hành quy trình. "Thực ra thì cũng không còn cách lựa chọn nào khác, vì trong khi các nước đã vận hành đạt hiệu quả cao việc vi tính hoá thủ tục hành chính cảng biển, thì tất yếu VN cũng phải tuân theo.

Thu Hằng (DĐDN)