Thế kỷ XXI được gọi là “Thế kỷ đại dương”. Việt Nam, với diện tích biển gấp 3 lần diện tích đất liền, với hơn 3000 km đường bờ biển trải dọc theo chiều dài đất nước, hơn lúc nào hết, không thể mãi “thờ ơ với biển”, mãi chỉ là một nước “đứng trước biển”. Và trên “hành trình ra đại dương”, hàng hải Việt Nam bước đầu đã có những bước dài đầy ấn tượng.

"Tấm áo mới" cho cảng biển

Có lẽ chưa bao giờ, việc đầu tư vào lĩnh vực cảng biển ở nước ta lại sôi động như bây giờ. Thống kê cho thấy, hiện đã có 17 dự án đầu tư xây dựng cảng biển được đăng ký, chủ yếu ở khu vực phía Nam với số vốn đăng ký gần 1,5 tỷ USD tới năm 2010 và gần 2,4 tỷ USD đến năm 2020. Điển hình là dự án Công ty cảng container Trung tâm Sài Gòn (SPCT) với vốn đầu tư 294 triệu USD, đây là dự án liên doanh giữa một công ty của Anh với Công ty Phát triển công nghiệp Tân Thuận. Dự án xây dựng bến 2,3,4 cảng Cái Lân (Quảng Ninh) liên doanh giữa Tập đoàn SSA Marine của Mỹ với Vinalines...

Phó Cục trưởng Cục Hàng hải Việt Nam - Trần Thanh Minh cho biết, trong thời gian tới, Cục Hàng hải Việt Nam sẽ nhanh chóng hoàn thiện quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết và xây dựng đồng bộ các cơ chế chính sách phát triển cảng.

Cùng với đó, Cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh việc nâng cấp, mở rộng và hiện đại hóa các cầu cảng hiện có. Trước mắt, sẽ tập trung phát triển nhanh các cảng Cái Lân, Đình Vũ, Lạch Huyện, Nghi Sơn, Vũng Áng, Chân Mây, Đà Nẵng, Dung Quất, Quy Nhơn, Vân Phong, Bến Đình - Sao Mai, Thị Vải - Cái Mép, Hiệp Phước, Cát Lái, Cần Thơ… Phía Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) cũng khẳng định sẽ tiếp tục đầu tư, cải tạo và nâng cấp các cảng hiện có cũng như đầu tư xây mới các cảng tại Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu, xây dựng cảng Vân Phong tại Khánh Hòa thành cảng trung chuyển quốc tế có quy mô lớn và hiện đại.

Cùng với đó, Vinalines cũng sẽ tiến hành đầu tư xây dựng cảng container Vũng Tàu tại Bến Đình - Sao Mai và cảng nước sâu Lạch Huyện tại Hải Phòng. Cùng với những nỗ lực trên, bộ mặt cảng biển Việt Nam đang được thay đổi từng ngày, từng giờ. Những cảng biển ngang tầm quốc tế sẽ không chỉ còn là mơ ước của những người làm hàng hải.

Đội thương thuyền - “đánh xứ người” không quá khó

Nếu như năm 2007 được coi là năm đột phá của cảng biển thì đối với đội tàu, đây cũng là năm phát triển đầy ấn tượng. Nói về sự phát triển của đội tàu, ông Mai Văn Phúc - Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng hải Việt Nam đã không “ngần ngại” dùng những từ đột phá, bước nhảy vọt. Theo ông Phúc, dùng những từ này “không hề quá”, cũng không phải để phô trương mà vì “thực tế là như vậy”.

Ông cho biết, giai đoạn từ khi Tổng công ty Hàng hải Việt Nam thành lập (1996) đến 2006, tổng công ty mới chỉ phát triển được 1.250.000 tấn tàu nhưng chỉ riêng năm 2007, con số này đã là xấp xỉ 1 triệu tấn tàu. Cùng với đội tàu của Vinalines, đội tàu của các tập đoàn lớn khác như Vinashin, dầu khí cũng đang phát triển không ngừng. Đấy là chưa kể đến sự góp mặt ngày càng nhiều các chủ tàu tư nhân với số lượng không hề nhỏ các tàu trọng tải lớn.

Theo kế hoạch phát triển cơ sở vật chất của ngành Hàng hải, tới năm 2010, phấn đấu nâng tổng trọng tải đội tàu biển lên 4,5 triệu DWT, tuổi bình quân là 16, có khả năng đảm nhận vận chuyển 25% lượng hàng hoá xuất nhập khẩu bằng đường biển của Việt Nam. Đến năm 2020, con số này sẽ là 7,5 triệu DWT, tuổi bình quân là 14 và đảm nhận 35% tổng lượng hàng hoá xuất nhập. Với tốc độ phát triển đội tàu như hiện nay thì không có gì phải nghi ngờ tính khả thi của mục tiêu này.

Nghị quyết IV của TW khoá X về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 xác định: “Nước ta phải trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển, trên cơ sở phát huy mọi tiềm năng từ biển, phát triển toàn diện các ngành nghề biển với cơ cấu phong phú, hiện đại, tạo ra tốc độ phát triển nhanh, bền vững, hiệu quả cao với tầm nhìn dài hạn”.

Và ngành Hàng hải Việt Nam, với thế và lực của mình đang từng bước thực hiện chiến lược này. Những cảng biển với quy mô lớn và hiện đại đang dần xuất hiện. Tàu biển Việt Nam với những con tàu hiện đại nhất, tốt nhất cũng đang “tung hoành” không chỉ trong nước mà trên các thị trường Nam Mỹ, châu Phi, Trung Đông và Đông Nam Á…

Nguyên Anh (GTVT)