Đối với Nga, ASEAN là một đối tác quan trọng và hùng mạnh trên vũ đài chính trị quốc tế vì là khu vực có vị trí địa chính trị thuận lợi với tổng số dân lên tới 600 triệu người và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) 1.500 tỷ USD. Tuy nhiên, qua 15 năm hợp tác, quan hệ Nga - ASEAN dường như đang nghiêng về chính trị hơn là kinh tế mặc dù cũng đã có những bước phát triển nhất định theo nhiều hướng.

Nhận định về quan hệ giữa Nga và ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov khẳng định: “Nga không đặt nhiệm vụ bảo vệ các đường biên giới phía Nam bằng cách làm suy yếu an ninh của các nước khác. Nga không có kế hoạch gây dựng các căn cứ quân sự tại châu Á-Thái Bình Dương, cũng như không có ý định cạnh tranh ảnh hưởng với bất kỳ ai. Nỗ lực của Nga trong việc củng cố hợp tác với ASEAN không nhằm chống lại các nước thứ ba”.

Đúng như tuyên bố của người đứng đầu ngành ngoại giao Nga, giữa Điện Kremlin và các quốc gia ASEAN chưa bao giờ xảy ra chiến tranh hay xung đột. Nga không can thiệp vào công việc nội bộ của các nước này và cũng chưa bao giờ gây phức tạp tình hình ở khu vực Đông Nam Á.

Tuy nhiên, theo nhận xét của học giả Victor Sumsky - lãnh đạo Trung tâm ASEAN thuộc trường Đại học Quan hệ Quốc tế Moscow, nếu về mặt chính trị quan hệ của Nga với ASEAN tiến triển thuận lợi thì trong lĩnh vực kinh tế lại có phần tụt hậu so với các đối tác đối thoại khác. Theo ông Sumsky, mặc dù tổng kim ngạch thương mại của Nga với các nước ASEAN đã tăng gấp 4 lần kể từ năm 1996 và hiện đạt hơn 12 tỷ USD, song vẫn không đáng kể so với các chỉ số thương mại giữa ASEAN với Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).

Trong Chương trình tổng thể phát triển hợp tác Nga - ASEAN, được thông qua tại Hội nghị cấp cao Nga-ASEAN lần đầu tiên ở thủ đô Kuala Lumpur của Malaysia năm 2005, hai bên đặt mục tiêu nỗ lực rút ngắn khoảng cách này thông qua tăng cường hợp tác trong một loạt lĩnh vực, đặc biệt là ngành công nghệ cao. Từ đó đến nay, Nga đã giúp đưa phi hành gia đầu tiên của Malaysia lên vũ trụ, thỏa thuận xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Đông Nam Á tại Việt Nam, hợp tác chế tạo các thiết bị vũ trụ cho các nước ASEAN và phóng các thiết bị này từ mặt bằng sân bay vũ trụ Nga.

Ngoài ra, Nga cũng gia tăng các hợp đồng mua bán kỹ thuật quân sự với các nước ASEAN, tích cực đẩy mạnh hợp tác văn hóa, du lịch, năng lượng, chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia.

Theo ông Victor Sumsky, Nga có không ít nhà máy công nghệ cao có đủ khả năng tăng cường hợp tác hơn nữa trong những lĩnh vực được nhiều nước ASEAN quan tâm. Tuy nhiên, để hiện thực hóa, Nga cần khắc phục một số yếu tố cản trở mang tính cố hữu như sự hạn chế về thông tin thị trường; chưa có các sơ đồ thăm dò, nghiên cứu và nghèo nàn về dịch vụ tài chính ngân hàng.

Do vậy, tại Hội nghị các quan chức cấp cao (SOM) ASEAN - Nga lần thứ 8 diễn ra tháng trước tại thủ đô Nay Pyi Taw của Myanmar, các đại biểu đã thảo luận định hướng tương lai cho việc thực thi Kế hoạch hành động hợp tác năng lượng ASEAN - Nga, hợp tác chống khủng bố, phối hợp xử lý các tình huống khẩn cấp, thực thi Chương trình tổng thể Kế hoạch hành động 2005-2015 và lộ trình hợp tác kinh tế, thương mại, trao đổi khoa học - công nghệ.

Với những lợi thế được vun đắp trong quan hệ song phương 15 năm qua, Nga và ASEAN hy vọng tiếp tục nâng tầm quan hệ song phương theo hướng thiết thực, hiệu quả và tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của hai bên. Hai bên cam kết tiếp tục duy trì Quỹ Tài chính Đối tác Đối thoại ASEAN - Nga, đẩy mạnh hơn nữa hợp tác kinh tế - thương mại, xem xét đàm phán thành lập Khu vực thương mại tự do ASEAN - Nga cũng như gia tăng sự tham gia sâu rộng hơn của Nga vào cấu trúc khu vực đang định hình mà đặc biệt là Cấp cao Đông Á (EAS).




Sưu tầm