Thực tế, các tháng vừa qua đã trở nên rất khó khăn đối với các nước sản xuất dầu và các mặt hàng khác, khi giá hàng hóa tụt dốc bởi lượng cầu sụt giảm tại Trung Quốc- động lực tăng trưởng toàn cầu trong những năm qua. Giá các mặt hàng này ở mức thấp càng lâu thì các nước sẽ càng cảm thấy bị tác động bởi rất nhiều trong số các nước này dựa vào nguồn thu từ xuất khẩu để tài trợ cho phúc lợi xã hội. Trong bản cập nhật báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định: "Các căng thẳng tài chính ở nhiều nước xuất khẩu dầu làm giảm khả năng của họ trong việc giải quyết cú sốc này - điều làm giảm đáng kể lượng cầu trong nước".

Thậm chí giới chuyên gia còn khẳng định "Chúng ta hiện đang trong cảnh mà trong ngắn hạn chỉ toàn tin xấu" bởi sự sụt giảm của giá dầu và nguyên liệu thô “đang ảnh hưởng xấu đến thương mại thế giới”. Thống kê cho thấy thương mại thế giới trong tháng 11-2015 đã sụt giảm 0,1% so với tháng trước đó, trong khi tăng trưởng thương mại giảm xuống 0,8% trong vòng 3 tháng tính đến tháng 11-2015, so với mức 1,7% trong 3 tháng tính đến tháng 10/2015. Lý do là với nguồn thu giảm đi, các nước sản xuất hàng hóa có ít tiền hơn để nhập khẩu.

Nhu cầu từ các nước sản xuất hàng hóa này đã giúp châu Âu và Mỹ sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, song giờ đây nhu cầu này đang dần trở thành một trở ngại bởi cú sốc giá dầu giảm càng kéo dài thì càng gây phân hóa những người "được" và "mất" dù tính theo quy mô quốc gia hay ngành nghề. Diễn biến của giá dầu là mối lợi lớn cho ngành hàng không, song các công ty dầu mỏ bị ảnh hưởng nghiêm trọng và khi đó hậu quả về khủng hoảng nợ trong ngành năng lượng là nhãn tiền. Mới đây, hãng xếp hạng tín nhiệm Moody’s cảnh báo đang xem xét hạ tín nhiệm 120 công ty năng lượng, cơ khí và khai thác mỏ. Việc đánh giá  lại này phản ánh sự sụt giá của nhiều mặt hàng vốn đang ở mức thấp kỷ lục trong nhiều năm qua, lượng cầu đang giảm sút và thời kỳ dư thừa nguồn cung kéo dài có thể sẽ tiếp tục ảnh hưởng nghiêm trọng đến mức độ tín nhiệm của các công ty trong các ngành này.

Tệ hơn nữa, giá dầu tụt dốc cũng có “nguy cơ gây bất ổn đến một số nước” phụ thuộc vào nguồn thu từ xuất khẩu để đổi lấy ổn định xã hội. Các nước như Algeria, Angola, Ecuador và Saudi Arabia có nguy cơ nhanh chóng “mất đi các công cụ kinh tế chính trị để thúc đẩy tăng trưởng”. Để đối phó với tình trạng thu nhập giảm sút, các nước sản xuất dầu không có sự lựa chọn nào khác ngoài việc phải tư hữu hóa nhiều hơn hoặc áp dụng các biện pháp thắt lưng buộc bụng, nếu không sẽ chịu thêm các gánh nặng nợ. Nói cách khác, các biện pháp không được lòng dân “sẽ nhanh chóng chuyển thành áp lực xã hội căng thẳng”.

Một số quốc gia Vùng Vịnh đã theo gót Saudi Arabia trong việc áp dụng biện pháp chưa từng có như cắt giảm trợ cấp xăng dầu. Điều này dẫn đến nghịch lý đó là giá xăng dầu tại trạm bơm tăng trong khi giá dầu thô sụt giảm.

Tuy vậy, việc giá dầu tăng lên- dù khó có khả năng xảy ra tại thời điểm này- cũng sẽ là “tin xấu” đối với kinh tế toàn cầu. Việc tăng giá dầu đột ngột sẽ “làm giảm sức mua tại châu Âu, từ đó khiến sức tiêu thụ tụt dốc, trong khi công cuộc phục hồi vẫn rất mong manh”. Dù nguy cơ “cú sốc” giá dầu thô tăng cao còn rất lâu nữa mới có thể xảy ra khi giá dầu thô tuần trước đã xuống dưới 27 USD/thùng- mức thấp nhất trong 12 năm qua- trước khi trở lại con số hơn 30 USD/thùng, song rõ ràng giá dầu đã và đang gây ra nhiều hệ lụy đối với kinh tế thế giới.

Sưu tầm