Với chủ đề “Từ cảng nước sâu đến khu kinh tế biển”, Diễn đàn Thương hiệu Biển Việt Nam, do Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, Bộ TN&MT cùng với UBND tỉnh Quảng Ngãi, BQL Khu kinh tế Dung Quất đồng tổ chức, có sự phối hợp của Bộ KH&ĐT, đã diễn ra vào ngày 19/3/2010 tại Tp.Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi. Đại diện nhiều bộ ngành hữu quan và đại diện các tỉnh, thành có biển của Việt Namđã đến dự.

Đã có nhiều tham luận, ý kiến đóng góp và trao đổi trực tiếp từ các chuyên gia, khoa học gia hàng đầu cả nước và các tập đoàn kinh tế biển trong và ngoài nước, về các giải pháp cũng như sáng kiến khả thi nhằm xây dựng thương hiệu biển Việt Nam có tầm vóc quốc gia và quốc tế.

Vùng biển Việt Nam được biết đến, như một khu vực giàu tài nguyên thiên nhiên, có vị trí địa chính trị và địa kinh tế đặc biệt quan trọng trên bình đồ khu vực và thế giới. Ở Việt Nam, cứ 100 km2 đất liền có 1 km chiều dài bờ biển. Theo Thứ trưởng thường trực Bộ TN&MT Nguyễn Văn Đức thì, “Đây là “chỉ số lãnh thổ” quan trọng cho phát triển cảng và hàng hải, cũng như các khu kinh tế (KKT) hướng biển”. Biển không chỉ là yếu tố cực kỳ trọng yếu trong chiến lược phát triển kinh tế quốc dân và đối với sự nghiệp bảo đảm an ninh, quốc phòng đất nước; mà kinh tế hàng hải và các dịch vụ đi kèm còn trở thành một ngành kinh tế biển mũi nhọn, được ưu tiên phát triển trong Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020.

Tuy vậy, kinh tế biển của Việt Nam, cho đến nay phát triển chưa tương xứng với tiềm năng của nó, chưa có sức cạnh tranh cao và chưa có chỗ đứng vững chắc trên thị trường trong nước và quốc tế. Thứ trưởng Đức cho rằng, sở dĩ như vậy là vì chúng ta chưa xây dựng được một hình ảnh “Việt Nam biển” xứng tầm, chưa chuẩn bị tốt và đồng bộ cho việc xây dựng thương hiệu biển quốc gia, thương hiệu cho các ngành, lĩnh vực kinh tế biển cho các địa phương ven biển, các DN biển, các sản phẩm biển, cũng như các chỉ dẫn địa lý trên các khu vực biển của Việt Nam…

Làm thế nào để làm cho biển Việt Nam có thương hiệu? PGS.TSKH. Nguyễn Văn Cư, Tổng cục trưởng Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam, nhấn mạnh: “Thế đứng tự nhiên - lịch sử đã tạo cho Việt Nam một vị thế địa chính trị và kinh tế có tầm quan trọng to lớn trong hình thế chiến lược phát triển toàn cầu và khu vực. Vì vậy, tiến ra biển là xu thế tất yếu của nước ta, để tìm kiếm và bảo đảm các nhu cầu về nguyên liệu, năng lượng, thực phẩm,… cho thời gian tới. Ông Cư cũng cho biết, Tổng cục Biển và Hải đảo Việt Nam với vai trò quản lý tổng hợp và thống nhất về biển và hải đảo, sẽ thúc đẩy nâng cao thương hiệu các tài nguyên biển, phát triển bền vững kinh tế biển. Nhiều chuyên gia, tại Diễn đàn đồng ý rằng, để xây dựng thương hiệu biển Việt Nam, trước mắt và cũng là về lâu dài, cần phải đầu tư xây dựng và phát triển các KKT ven biển, xem đó như là điều kiện cần và đủ để xây dựng một Thương hiệu biển vững mạnh và bền vững cho Việt Nam. Theo Đề án Quy hoạch phát triển các KKT ven biển của Việt Nam đến năm 2020”, đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 23/9/2008, thì đến năm 2020 sẽ hình thành nên hệ thống 15 KKT ven biển. Sau năm 2020 sẽ thành lập KKT Năm Căn, Cà Mau và tiếp tục đầu tư phát triển theo quy hoạch, kế hoạch phát triển đã được điều chỉnh, bổ sung đối với 14 KKT ven biển đã được thành lập trước năm 2010.

TS Trương Đình Hiển, Nghiên cứu viên cao cấp Viện Vật lý Tp.HCM thuộc Viện KH&CN Việt Nam, Chuyên gia về động lực học biển và Công trình thềm lục địa, cha đẻ của công trình nghiên cứu Dung Quất và là người đã tìm ra các cảng lớn ở miền Trung gắn liền với những KKT quan trọng như Dung Quất, Chân Mây, Nhơn Hội, đã nhấn mạnh: “Cảng biển nước sâu và KCN phức hợp Dung Quất, Chân Mây, Nhơn Hội là hòn đá tảng của sự ra đời các KKT biển tương ứng và Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung!”. Ông phân tích: Chính sự ra đời của hệ thống các cảng biển nước sâu và KCN phức hợp này đã hình thành nên thế liên hoàn phức hợp dọc các tỉnh duyên hải miền Trung, từ Liên Chiểu (Quảng Nam – Dà Nẵng) đến Nam Bình Đình (đến đường 9). “Nếu so sánh các mô hình phát triển đặc khu kinh tế, khu thương mại tự do và KKT mở ở các nước, thì hiện nay, mô hình các KKT miền Trung đang có nhiều ưu thế trong quá trình lựa chọn những DA đầu tư và phát triển nhanh và bền vững”. TS. Hiển đầy tự tin nói.

Tuyên bố kết thúc của Diễn đàn Thương hiệu Biển Việt Nam lần II, đã đề ra một số kiến nghị cho việc xây dựng thành công các cảng nước sâu, các KKT biển và thương hiệu biển Việt Nam mang tầm quốc gia và quốc tế, trong đó tập trung một số điểm nổi bật. Một là, nhà nước sớm ban hành đầy đủ, đồng bộ hệ thống cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư phát triển các sản phẩm có thương hiệu mạnh trong kinh tế biển. Coi việc xây dựng thương hiệu biển Việt Nam như là một chương trình quốc gia cần hướng tới để thu hút mọi nguồn lực phát triển. Hai là, cần đặc biệt chú trọng đến các giải pháp quy hoạch và quản lý tổng hợp, thống nhất đối với việc phát triển các vùng biển, dải ven biển và hải đảo theo một chiến lược tổng thể, đồng bộ và hợp lý. Ba là, rà soát và quy hoạch hoàn chỉnh, hợp lý các cảng biển quốc gia, bao gồm việc tập trung xây dựng một số cảng biển nước sâu các vùng thuộc Bắc, Trung, Nam. Bốn là, cần nghiên cứu lựa chọn xây dựng một vài khu kinh tế tự do ven biển, nhằm tạo đột phá đủ lớn, mở ra một thời kỳ phát triển kinh tế biển để làm giàu từ biển.

Vietnam Shipper