WCO khuyến khích thành viên tăng cường năng lực và liêm chính hải quan

Tham dự cuộc họp có hơn 200 đại biểu của các tổ chức Hải quan thành viên WCO; các Văn phòng khu vực của WCO về Tăng cường năng lực (ROCB), các tổ chức quốc tế và liên chính phủ đối tác của WCO như Ngân hàng Thế giới (WB), Phòng Thương mại quốc tế (ICC), Tổ chức Hợp tác kinh tế châu Âu (OSCE)...

Tại phiên khai mạc, đại diện CBC đã báo cáo những kết quả của hoạt động tăng cường năng lực trên phạm vi toàn thế giới từ sau cuộc họp thứ nhất (tháng 9-2010) so với các mục tiêu đề ra và những thách thức sẽ phải đối mặt trong 5 năm tới. Bộ trưởng Tài chính của Nam Phi phát biểu nhấn mạnh vai trò của các lãnh đạo và tầm quan trọng của mạng lưới hợp tác Hải quan- Hải quan và Hải quan- Doanh nghiệp và nêu rõ để giải quyết được các vấn đề phát sinh, CBC cần thông qua một phương pháp linh hoạt, mang tính chiến lược về tăng cường năng lực.

Trong các chủ đề thảo luận tại cuộc họp, CBC đã tổ chức 3 chủ đề về thúc đẩy tăng cường năng lực, gồm: 1) ý chí của các nhà lãnh đạo chính trị, 2) con người và 3) quan hệ đối tác. Trong chủ đề thứ nhất, đại biểu trao đổi kinh nghiệm và các bài học đảm bảo thu hút và duy trì ý chí chính trị. Các đại biểu thảo luận và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển các dự án và các tình huống thực tế cần có sự ủng hộ của các nhà lãnh đạo. CBC giao cho Cục Tăng cường năng lực của WCO và các bên liên quan cập nhật các chương trình hoạt động và cách thức tìm kiếm sự ủng hộ từ nhà lãnh đạo chính trị.

Trong chủ đề thảo luận thứ hai, đại diện các tổ chức gồm hãng IBM, Hải quan Phần Lan và Hải quan Swaziland chia sẻ kinh nghiệm quản lý tri thức và phát triển con người. Qua thảo luận, các đại biểu và CBC thống nhất cải cách và hiện đại hóa hải quan là tất yếu để tiến hành thay đổi. Đồng thời, việc quản lý thay đổi và yếu tố con người phải được xem xét tổng thể từ quá trình thiết kế cho đến thực hiện. Trong chủ đề thảo luận thứ ba, các đại biểu của Hải quan Hà Lan, Ngân hàng liên Mỹ (IADA) và Hải quan Anh chia sẻ kinh nghiệm về các phương pháp quan hệ đối tác, bao gồm cả việc huy động nguồn vốn thực hiện các sáng kiến tăng cường năng lực.

Các đại biểu đánh giá cao phương pháp đánh giá kết quả công việc, được sử dụng trong quản lý nội bộ và là công cụ quản lý của cơ quan hành chính hiện đại. Hải quan Pháp, Hàn Quốc và nhóm nghiên cứu của Ban Thư ký WCO đã trình bày thêm các vấn đề về quản lý năng lực nhân viên, Hiến chương phục vụ khách hàng… Từ kết quả hoạt động thực tế, WCO sẽ tập hợp các hướng dẫn thực hiện hoặc những kinh nghiệm nổi bật nhất để xây dựng một danh sách (hoặc tài liệu) về các chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động. Công việc này được giao cho một nhóm các thành viên tự nguyện của WCO thực hiện dưới sự điều phối của Ban Thư ký WCO.

Đại diện IADA trình bày dự án cơ sở dữ liệu của các dự án tài trợ (Project Map Database) nhằm tập hợp thông tin cập nhật nhất về các chương trình hiện đại hóa, cải cách hải quan với trọng tâm tăng cường năng lực trên toàn thế giới và các nhà tài trợ liên quan nhằm đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bên liên quan. Đại diện nhóm Tư vấn khu vực tư nhân (PSCG) đã trình bày về các lựa chọn mô hình hợp tác Hải quan với khu vực tư nhân trong tăng cường năng lực. Trong đó, đáng chú ý là việc nghiên cứu xây dựng dự án thí điểm giữa ba bên giữa Hải quan Việt Nam, PSCG và WCO bắt đầu cuối năm 2010.

Ngoài ra, một dự án thí điểm khác cũng đã được thực hiện tại Mông Cổ để thực hiện giai đoạn 3 của Chương trình nghiên cứu chẩn đoán Columbus. Nội dung này sẽ được trình bày tại cuộc họp thứ ba của CBC dự kiến tổ chức từ ngày 27/2/2012 đến 02/3/2012 tại trụ sở WCO.

Theo nhận định của các đại biểu thì nội dung “phát triển sự lãnh đạo và con người trong cơ quan Hải quan” sẽ là một lĩnh vực hoạt động ưu tiên trong những năm tới. CBC sẽ chủ trì xây dựng một nhóm làm việc “ảo” (từ xa và không tập trung) để phát triển một Khung các nguyên tắc và thông lệ về nghề nghiệp hải quan và đào tạo. CBC cũng cập nhật thông tin về các hoạt động đào tạo cấp quốc gia và của các Trung tâm đào tạo khu vực của WCO.

Cuộc họp thứ 10 của Tiểu ban Liêm chính Hải quan (ISC) được tổ chức ngày 06/5/2011. Theo đánh giá của WCO, trong 1 năm qua, các thành viên WCO đã áp dụng nhiều biện pháp tích cực để thực hiện liêm chính (như nâng cao mức sống cho công chức Hải quan, các biện pháp quản lý tài sản cá nhân công chức Hải quan, các hoạt động mang tính cộng đồng nhằm giúp công chức Hải quan ổn định cuộc sống…). Các đại biểu tổ chức thảo luận nhóm với chủ đề “phương pháp hợp tác hiệu quả nhất giữa Hải quan- công đồng doanh nghiệp để tăng cường liêm chính”.

Hiện nay, một số nước đã thực hiện các chương trình liêm chính như dự án tăng cường truyền thông về liêm chính hải quan trong cộng đồng của Maroc, Rwanda và Serbia. Đáng chú ý là Hải quan Mauritus đã giới thiệu về “Hiệp hội vợ công chức Hải quan” hiện do phu nhân Cao ủy Hải quan là chủ tịch sáng lập nhằm mục đích giúp các gia đình công chức Hải quan ổn định cuộc sống, giải quyết các khó khăn trong cuộc sống để công chức Hải quan yên tâm công tác. Tại cuộc họp,  WCO cũng giới thiệu dự án GAPIN về thực hiện liêm chính trong thực thi Công ước CITES (bảo vệ các loài động/ thực vật hoang dã) được thực hiện trong năm 2010 tại khu vực xa mạc Sahara (Châu Phi) với sự tham gia của 15 nước trong khu vực này.

Kết thúc cuộc họp, Tổng thư ký WCO và Cục trưởng Cục Tăng cường năng lực đề nghị các thành viên, các đối tác quốc tế tiếp tục giúp cộng đồng Hải quan thực thi hiệu quả liêm chính hải quan.